Search
Search
 
Faunavoorspelling kaart
 
 
Legend with Growing Color Boxes
  • 0%-5%
  • 5%-10%
  • 10%-25%
  • 25%-50%
  • 50%-100%
 
   
 
Soortbeschrijving
 
 

Dodemansduim
Alcyonium digitatum Linnaeus, 1758

Main Image
Item 1 of 2
 

Zoekbeeld:

Zacht koraal. Mariene soort. Korstvormende kolonies ca 5-10 mm, grotere kolonies in de kustzone tot ca 10 cm, in de Noordzee tot 20 cm. Poliepjes 6-8 mm en wit. Kolonie vaak met witte stam, maar ook geel of oranje. Als kolonies ouder worden ontstaan bulten die uitgroeien tot duimdikke, vingerachtige uitstulpingen. Vorm en kleur doen denken aan een hand met vingers. Alleen plaatselijk voorkomend in de Oosterschelde, Grevelingen en Noordzee.

Kenmerken:

Afmetingen: Jonge korstvormende kolonies hebben een diameter van 5-10 mm. In de Oosterschelde groeien kolonies meestal niet verder uit dan tot circa 10 cm hoog. De dikte van de 'vingers' ligt tussen de 1 en 3 cm. In de Noordzee worden kolonies groter, tot ruim 20 cm. De poliepjes zijn niet groter dan 6-8 mm.

Kleur: Het meest voorkomend is een witte stam, maar in de Oosterschelde komen ook gele en oranje stammen voor. De poliepen zijn altijd doorschijnend wit.
Vorm: De Dodemansduim vormt kolonies van heel kleine, met elkaar vergroeide poliepen. Bij vergroting is te zien dat ieder poliepje acht geveerde tentakels heeft. Jonge kolonies zijn min of meer korstvormig, maar naarmate ze ouder worden ontstaan er één of meer bulten. Zo'n bult kan uitgroeien tot duimdikke, vingerachtige uitstulpingen (lobben). Nog grotere kolonies kunnen zelfs vertakken. Bij de geringste verstoring worden de individuele poliepjes naar binnen getrokken en heeft de Dodemansduim een sponsachtig uiterlijk. Waar de poliepjes zaten, zijn dan putjes te zien. Het duurt lang voordat ze weer worden uitgezet. Door de vorm en de vale kleur, doen kolonies met ingetrokken poliepjes denken aan een hand met vingers (van een dode zeeman).
Overig: Dodemansduim (ook wel Doômansduim) behoort tot de zachte koralen of Lederkoralen.

Areaal en verspreiding:

Oostelijke Atlantische Oceaan, van IJsland en Noorwegen tot Portugal. De soort komt plaatselijk voor in de Noordzee, onder meer op wrakken en op enige afstand van onze kust (Klaverbank). Uit de kustwatern het meest bekend uit het westelijk deel van de Oosterschelde (Schouwen, Noord Beveland), uit het mondingsgebied van de Oosterschelde en recentelijk ook weer uit het Grevelingenmeer, vanwaar de soort aanvankelijk vrijwel verdwenen was.

- Verspreiding dodemansduim uit waarneming.nl: 1990 t/m 2017.

Habitat en ecologie:

Dodemansduim groeit altijd beneden de laagwaterlijn, tot een diepte van ca 100 m. Ze zitten met name op stenen of ander hard substraat, vooral op plaatsen met veel stroming. Soms echter ook op kleibodems of zelfs op bewegende substraten, zoals horens van de Noordhoren en Wulk of door Heremietkreeften bewoonde slakkenhuizen. De poliepjes filteren met de tentakels plankton uit het water. De soort kan zich zowel geslachtelijk als ongeslachtelijke voortplanten. Kolonies ontstaan door ongeslachtelijke voortplanting. Onderling kunnen kolonies elkaar bevruchten.

Zachte koralen lijken vrij zacht en poreus, maar hebben een skelet dat uit kalknaalden bestaat. Dodemansduim produceert stoffen die vanwege de afschrikwekkende smaak predatoren afweren en/of giftig zijn.
Brokkelsterren worden beschouwd als voedselconcurenten voor Dodemansduim. Wanneer na een strenge winter de meeste slangsterren zijn afgestorven, zien we vaak een toename van Dodemansduimen.

Literatuur:

Auteurs:

A.W. Gmelig Meyling (12-3-2008)
[IvL feb. 2014]

Aphia ID:

125333

Gebied:

Nederland

Biotoop:

Zoutwater

Project:

MOO

Gerelateerde soorten:

Gestreepte pegelhoren
Dodemansduim

 
   
Faunavoorspelling
  • Collapse
  • Close
SoortMaandTrefkans %Voldoende waarnemingenLocatie
Page size:
 540 items in 27 pages
330Dodemansduim50 Wolphaartsdijk [330] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
330Dodemansduim60 Wolphaartsdijk [330] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
330Dodemansduim70 Wolphaartsdijk [330] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
330Dodemansduim120 Wolphaartsdijk [330] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
20029Dodemansduim80 Doris Submarine [20029] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
20030Dodemansduim80 Bomwrak 721 [20030] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
20031Dodemansduim60 L' Esparadon [20031] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
20037Dodemansduim70 Houten wrak 769 [20037] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
20038Dodemansduim617 Rode Poon [20038] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
20038Dodemansduim70 Rode Poon [20038] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
20038Dodemansduim80 Rode Poon [20038] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
20038Dodemansduim950 Rode Poon [20038] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
20039Dodemansduim80 Texelse stenen [20039] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
20040Dodemansduim6100 Klaverbank grind 1 [20040] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
20056Dodemansduim60 Anna WR 70, wraknr. 2550, Friese Front [20056] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
20058Dodemansduim683 BW002/70505, Doggersbank [20058] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
20059Dodemansduim688 BW003/70637, Doggersbank [20059] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
110Dodemansduim40 Oostelijk havenhoofd Scharendijke [110] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
111Dodemansduim50 Langen dijk, De Muur [111]
111Dodemansduim60 Langen dijk, De Muur [111]
  • NoFilter
  • Contains
  • DoesNotContain
  • StartsWith
  • EndsWith
  • EqualTo
  • NotEqualTo
  • GreaterThan
  • LessThan
  • GreaterThanOrEqualTo
  • LessThanOrEqualTo
  • Between
  • NotBetween
  • IsEmpty
  • NotIsEmpty
  • IsNull
  • NotIsNull
  • Custom

Diensten

Weekdieren (EU-Habitatrichtlijn)

  • Inventarisaties
  • Beheeradviezen 
  • Monitoring
  • Exoten

Mariene soorten en ecologie

  • Educatie
  • Artikelen
  • Exoten

 

 

Steun ANEMOON

  • Met een donatie
  • Met waarnemingen
  • Met foto's 
  • Met locatie-omschrijvingen
  • Met maken van artikelen
  • Met organiseren activiteiten

Contact

Stichting ANEMOON
Postbus 29
2120 AA Bennebroek

anemoon@cistron.nl

06-11442009

 

 

Back To Top